Z Adamem Biskiem, przedsiębiorcą, wynalazcą i
kilkukrotnym delegatem Polski ds. Zagospodarowania Przestrzeni
Kosmicznej Organizacji Narodów Zjednoczonych rozmawia
red. Sara
Stanisz-Szachnowska
- W 1996 roku nabyłem ruiny starej cegielni, znajdującej się niedaleko portu lotniczego we Wrocławiu. Po gruntownej modernizacji stworzyłem w tym miejscu nowoczesny kompleks, składający się z przestrzeni konferencyjno-biurowej oraz restauracji, którą nazwałem „Orle Gniazdo”. Przebudowałem również dawny cegielniany komin, przekształcając go w wieżę dostosowaną do szkolenia kontrolerów ruchu lotniczego (ATCO - Air Traffic Controller). Na posesji posadowiłem dwa samoloty: MiG-21PFM 7101 i TS-11 Iskra 306, które zakupiłem po ich wycofaniu z eksploatacji. Gdy prace budowlane zostały ukończone, zacząłem organizować różne wydarzenia o randze międzynarodowej. Jednym z nich było w 2003 roku Światowe Spotkanie Kosmonautów, uświetniające 25. rocznicę lotu w kosmos Mirosława Hermaszewskiego. W uroczystości, oprócz naszego rodaka uczestniczyli m.in. astronauta Jon McBride z USA oraz kosmonauci: Piotr Klimuk, Aleksiej Leonow i Walerij Kubasow z Rosji, Ulf Merbold z Niemiec, Bertalan Farkas z Węgier i Georgi Iwanow z Bułgarii. Swoją obecnością zaszczycił również Premier Francji, Jean-Pierre Raffarin. Każdy ze znamienitych gości zasadził wówczas dąb, dając tym samym zaczątek tradycji, dzięki której powstała Aleja Dębów. Drzewka posiadają tabliczki informacyjne z nazwiskiem i datą zdarzenia. W trakcie Światowego Spotkania Kosmonautów położony został też kamień węgielny pod budowę Hotelu Kosmonauty, kojarzącego się z wyglądu ze stacją orbitalną Mir. Uroczyste otwarcie nowopowstałego obiektu nastąpiło dziesięć lat później. Stał się on miejscem spotkań specjalistów związanych z lotami kosmicznymi oraz centrum upamiętniającym osiągnięcia w dziedzinie kosmonautyki. Łączy funkcje hotelowe z muzealnymi, oferując gościom zarówno komfortowy pobyt, jak i możliwość zapoznania się z historią tej obszernej wiedzy. Hotel Kosmonauty jest także od 25. lat siedzibą Klubu Lotników „Loteczka”, który powstał w roku 1987 z inicjatywy dwóch pilotów Aeroklubu Wrocławskiego - Stanisława Błasiaka i Zbigniewa Gajewskiego. Zgromadził w swoich szeregach wrocławskie środowisko lotnicze, w tym aktywnych bądź byłych pilotów samolotowych i szybowcowych, skoczków spadochronowych, baloniarzy, modelarzy, mechaników oraz działaczy lotniczych. Są wśród nich mistrzowie i rekordziści Polski, Europy, a nawet świata w różnych dyscyplinach sportów lotniczych. „Loteczka”, to jedyny taki klub lotników w Polsce. Podczas spotkań, odbywających się regularnie raz w miesiącu prezentowane są wspomnienia interesujących ludzi związanych z lotnictwem, wygłaszane prelekcje, odtwarzane są nagrania archiwalne i wyświetlane materiały dokumentalne w formie filmów czy przeźroczy. Kilka razy w roku zebrania aranżowane są poza siedzibą, np. na lotniskach, w muzeach i w innych obiektach. W 30. rocznicę istnienia Klubu podjęto decyzję o montażu instalacji służącej do łączności ze stacją orbitalną Alfa. Warto też wspomnieć o corocznej uroczystej Gali, na której wręczane są najwyższe honorowe wyróżnienia „Złota Lotka” za wybitne osiągnięcia oraz za całokształt działalności. Również ci laureaci sadzą własne drzewko dębowe w Alei Chwały - Alei Ludzi Przestworzy. W 2013 roku w Hotelu Kosmonauty miała miejsce kolejna wyjątkowa okoliczność - tym razem pod honorowym patronatem Mirosława Hermaszewskiego z udziałem piętnastu kosmonautów z byłego Bloku Wschodniego, m.in. pierwszej kobiety w kosmosie - Walentiny Tierieszkowej. Było to spotkanie pasjonatów i weteranów światowej kosmonautyki, mające na celu ukazanie osiągnięć, promowanie współpracy międzynarodowej i wymiany doświadczeń, a także edukowanie i inspirowanie młodszych pokoleń do zainteresowania się nauką, techniką i przestrzenią kosmiczną. Pokazało ono, jak pasja do lotnictwa i kosmonautyki może połączyć ludzi z różnych zakątków świata.
- Co jest istotą działalności założonego przez Pana Ośrodka Szkolenia Personelu Lotniczego „Bisek Aerospace”?
- Ośrodek Szkolenia, który powstał w 2018 roku jest pierwszą tego typu prywatną jednostką dydaktyczną w Polsce i równocześnie trzecią obok Lotniczej Akademii Wojskowej w Dęblinie oraz Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej w Warszawie. We współpracy z Politechniką Wrocławską i Akademią Wychowania Fizycznego we Wrocławiu wyposażyłem go w nowoczesny sprzęt do szkolenia lotniczego - trzy symulatory wieżowe certyfikowane przez Urząd Lotnictwa Cywilnego oraz jeden symulator samolotowy. We wszystkich urządzeniach odwzorowany jest wygląd i funkcjonowanie każdego europejskiego lotniska komunikacyjnego. Podczas szkolenia odpowiednie przygotowanie otrzymują przyszli kontrolerzy ruchu lotniczego, tworzący Lotniskową Służbę Informacji Powietrznej (AFIS - Aerodrome Flight Information Service). W Ośrodku „Bisek Aerospace” opracowano też instrukcję oraz pytania sprawdzające nie tylko dla kontrolerów ruchu lotniczego, ale i dla kandydatów posiadających ważną licencję pilota szybowcowego, samolotowego czy śmigłowcowego lub świadectwo kwalifikacji informatora obszarowej służby informacji powietrznej. Dzięki stosownym certyfikatom krajowym i międzynarodowym, od 2020 roku prowadzane są na mocy umowy z Wrocławską Radą Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT szkolenia operatorów dronów, a od marca 2023 roku - mechaników lotniczych, co możliwe jest dzięki współpracy z Państwową Akademią Nauk Stosowanych w Chełmie.
- Na czym polegają Pana kolejne inspiracje związane z przemieszczaniem się w przestrzeni powietrznej i kosmicznej?
- W Ośrodku Szkolenia Personelu Lotniczego podjęliśmy się budowy instalacji do łączności radiowej z Międzynarodową Stacją Kosmiczną (ISS - International Space Station), która ukończona została w lutym 2022 roku. Dzięki temu, w programie ARISS – EUROPE (Amateur Radio on the International Space Station) możliwe jest nawiązanie kontaktu radiowego z astronautami na ISS. Również w ostatnich latach, w oparciu o współpracę z chińską firmą „Beijing Xiao Bing Technical Innovative Center” rozwijane są projekty związane z turystyką kosmiczną. W nawiązaniu do tego, od początku 2025 roku wspólnie z synem Michałem i jego firmą Michał Bisek Aviator zaplanowaliśmy rozbudowę infrastruktury Ośrodka Szkolenia Personelu Lotniczego o kolejny obiekt, roboczo nazwany Space Training. Ma on w sposób profesjonalny przygotować człowieka do przebywania w przestrzeni kosmicznej, a obejmuje działania, dążące do adaptacji i pracy w stanie nieważkości. Zajęcia prowadzone będą w krytym basenie wodnym z zatopionym modelem stacji kosmicznej w pełnowymiarowej skali. Przewidziane są także ćwiczenia swobodnego spadania oraz przygotowanie do skoków spadochronowych w specjalnie zbudowanym pionowym tunelu aerodynamicznym. Takie rozszerzenie kompetencji Ośrodka pozwoli na organizowanie specjalistycznych treningów lotniczych i wojskowych, na rozgrywanie zawodów sportowych Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI - Fédération Aéronautique Internationale), a także przeprowadzanie badań i doświadczeń naukowych. Poza tym, w najbliższej perspektywie planujemy zakup pierwszych na świecie komercyjnych samochodów latających holenderskiej firmy PAL-V, które posiadają już dopuszczenie drogowe i przechodzą testy lotnicze. Najświeższym pomysłem jest uruchomienie symulatorów szkoleniowych dla kierowców - pilotów takich właśnie aut latających.
- Dziękuję za rozmowę.
Fot. ze zbioru własnego Adama Biska