Okres wakacyjny, to dla większości
wypoczynek i wyjazdy z nim związane. Ulice w miastach pustoszeją, ale ruch
pozamiejski zwiększa swoje natężenie. Większa liczba pojazdów na drogach
generuje zagrożenia. Miesiące wakacyjne (czerwiec, lipiec, sierpień) to zawsze
czas, w którym odnotowujemy najwięcej wypadków. Sprzyjają temu również dobre
warunki pogodowe – słoneczna, bezchmurna pogoda prowokuje do szybszej, a
zarazem bardziej niebezpiecznej jazdy.
Warto więc pamiętać
o kilku zasadach, których przestrzeganie gwarantuje nam bezpieczne dotarcie do
miejsca wypoczynku i bezpieczny powrót.
Bezpieczna prędkość
Najczęstszą
przyczyną wypadków jest nadmierna prędkość jazdy połączona z brawurą. Przekraczanie
prędkości jest świadomym wyborem. Największy wpływ na zaistnienie wypadku ma
czynnik ludzki, a dopiero później infrastruktura drogowa i warunki drogowe.
Przy większej prędkości kierowca ma mniej czasu na przetworzenie docierających
do niego informacji. Nadmierna prędkość nie tylko zwiększa ryzyko kolizji, lecz
także podwyższa prawdopodobieństwo odniesienia poważnych obrażeń lub śmierci
podczas wypadku. Blisko 70% wypadków z powodu prędkości, to wypadki śmiertelne.
Lato i towarzyszące mu upały powodują większe zmęczenie za kierownicą. Reakcja
zmęczonego kierowcy na sytuacje trudne pojawiające się na drodze jest znacznie
opóźniona. Dlatego prędkość powinna być dopasowana nie tylko do warunków
panujących na drodze, ale również do kondycji i samopoczucia prowadzącego
pojazd.
Wśród
przyczyn wypadków nie należy bagatelizować błędów kierowców przy wyprzedzaniu,
zwłaszcza na drogach jednojezdniowych – dwukierunkowych. Konieczność wjechania
na pas ruchu w przeciwnym kierunku zawsze wiąże się z ryzykiem spowodowania
zagrożenia bezpieczeństwa.
Pasy bezpieczeństwa
Zapinanie
pasów bezpieczeństwa jest w naszym kraju wciąż traktowane jak niepotrzebne
dziwactwo. Zaledwie 40% kierowców i pasażerów regularnie zapina pasy. A
tymczasem zmniejszają one ryzyko śmierci o 50%. Zderzenie z przeszkodą
samochodu jadącego z prędkością 80 km/h jest niemal zawsze śmiertelne dla osób
bez zapiętych pasów. Pasy wiążą ponadto kierowcę z autem, przez co posiada on
lepsze wyczucie pojazdu i większą precyzję kierowania. Zapięte pasy gwarantują
też właściwe działanie poduszki powietrznej. Obowiązek stosowania pasów
bezpieczeństwa dotyczy również pasażerów. Kierowca nie powinien rozpocząć
jazdy, gdy podróżujące z nim osoby nie zapną pasów. W przypadku kontroli
drogowej każdy z niezapiętych pasażerów otrzyma mandat, a kierowca mandat i
punkty.
Gdyby
kierowcy zdawali sobie sprawę z tego, że przy zderzeniu pojazdu poruszającego
się z prędkością zaledwie 50 km/h ciało wyrzucane jest z siłą 3,5 tony, nie
pozwoliliby na to, aby ich samochodem podróżował ktokolwiek bez zapiętych pasów
bezpieczeństwa.
Kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu
Okres
wakacyjny sprzyja spotkaniom towarzyskim, na których spożywany jest alkohol.
Średnio co trzeci kierowca twierdzi, że może prowadzić samochód po spożyciu
niewielkiej ilości alkoholu. Takie myślenie jest bardzo zgubne. Środek ten,
nawet w małych ilościach zaburza koncentrację oraz ocenę rzeczywistości i
własnych zachowań, wydłuża czas reakcji na bodźce i ogranicza pole widzenia.
Pijący nie myślą o odpowiedzialności i o konsekwencjach wsiadania za
kierownicę. Jeśli ktoś obiecuje sobie przed jego użyciem, że nie wsiądzie za
kierownicę po wypiciu, to właśnie po wypiciu zmienia się jego ocena swojej
sytuacji i zapomina o własnym postanowieniu. Ponadto istnieje ku temu ogromne
przyzwolenie społeczne.
Przewożenie dzieci w fotelikach
Obowiązujące
przepisy nakładają obowiązek przewożenia dzieci w wieku do lat 12 o wzroście
poniżej 150 cm w foteliku ochronnym lub innym urządzeniu do przewożenia dzieci
(homologowanym i dostosowanym do wieku i masy dziecka). Zabrania się
przewożenia dziecka umieszczonego w foteliku ochronnym, tyłem do kierunku jazdy
na przednim siedzeniu, jeżeli pojazd jest wyposażony w aktywną poduszkę
powietrzną pasażera. Przepisy zabraniają także przewożenia poza fotelikiem
ochronnym, dziecka w wieku do 12 lat na przednim siedzeniu pojazdu. W tym
przypadku nie ma znaczenia wzrost dziecka i nie jest dozwolone stosowanie tzw.
podkładek. Przewożenie dzieci w fotelikach, które są trwale i pewnie zamontowane
w pojeździe ma fundamentalne znaczenie, ponieważ podczas zderzeń na ciało
młodego człowieka działają znaczne siły. Zderzenie pojazdu jadącego z
prędkością 50 km/h niesie ze sobą skutki porównywalne z upadkiem z wysokości 10
m. Dzieci nie mogą być przewożone na kolanach pasażerów. W przypadku zderzenia
z innym pojazdem pasażer przewożący dziecko nie będzie w stanie utrzymać go
nawet wtedy, gdy ma zapięte pasy.
Bezpieczeństwo dzieci
Najwięcej
dzieci bierze udział w wypadkach i zostaje poszkodowanych w miesiącach letnich.
Największą ilość ofiar wypadków drogowych odnotowujemy wśród dzieci w
przedziale wiekowym 7-14 lat. Na ogół te osoby aktywniej uczestniczą w ruchu
drogowym. Częściej niż młodsze dzieci poruszają się po drogach samodzielnie,
zarówno jako piesi, jak i kierujący rowerami i motorowerami. Uczestniczą również w wypadkach jako
pasażerowie samochodów osobowych. Dlatego Policja właśnie tę grupę uczestników
obejmuje intensywnymi działaniami edukacyjnymi – w okresie przedwakacyjnym oraz
w czasie wakacji (spotkania na koloniach, półkoloniach i obozach).
Wśród sprawców wypadków – dzieci –
dominują przede wszystkim rowerzyści
nieprzestrzegający zasad pierwszeństwa przejazdu. Wynika z tego, że w
dużej mierze zasad tych nie znają, bądź nie potrafią stosować. Dużego znaczenia
nabiera tu też kwestia przestrzegania obowiązkowego wyposażenia rowerów w
elementy oświetlenia i odblaskowe.
Przygotowanie się do podróży
Siadając za
kierownicą samochodu zadbajmy o to, by wyjazd stał się przyjemnością a nie
walką o przetrwanie. Nie należy wyruszać w drogę, gdy jest się zmęczonym lub
niewyspanym. Taki stan osłabia refleks, zmniejsza zdolność koncentracji, a w
skrajnych przypadkach może doprowadzić do zaśnięcia za kierownicą. Gdy pojawi
się zmęczenie najlepiej zatrzymać się i zrobić koniecznie kilku lub
kilkunastominutową przerwę w kierowaniu, wyjść na świeże powietrze, chwilę
pospacerować.
Bardzo ważny
jest stan techniczny naszego samochodu. Zacznijmy od sprawdzenia w dowodzie
rejestracyjnym, kiedy nasz samochód przechodził ostatni przegląd. Jeśli
przekroczyliśmy dopuszczalny termin, koniecznie udajmy się do stacji kontroli
pojazdów. Jeśli nasze auto przeszło przegląd niedawno, sami możemy sprawdzić
ogólny stan pojazdu.
Płyny - sprawdzamy ilość płynu w spryskiwaczach. Jego brak może bardzo utrudnić drogę, a przede wszystkim wpłynąć na bezpieczeństwo jazdy. Napełnijmy więc pojemniki, a zapas płynu schowajmy na wszelki wypadek w bagażniku. Ważne jest, aby skontrolować także poziom płynu w chłodnicy i zerknąć na zbiornik płynu hamulcowego - na każdym jest podziałka wskazująca, jaki powinien być stan.
Wycieraczki - nawet pełny zbiornik z płynem nie pomoże, jeśli wycieraczki (gumki) będą w złym stanie. Sprawdźmy kondycję ogumienia wycieraczek - czy przypadkiem nie ma na nich uszkodzeń, które mogą spowodować niedokładne zbieranie wody. Wtedy jeszcze przed wyjazdem konieczne będzie zamontowanie nowych.
Opony - ciśnienie w oponach powinniśmy sprawdzić z dwóch względów: bezpieczeństwa i oszczędności, bo zbyt niskie spowoduje większe spalanie paliwa i szybsze zużycie ogumienia.
Oświetlenie i sygnał dźwiękowy - sprawdźmy, czy działają wszystkie światła zewnętrzne i czy nasz klakson jest sprawny. Może się okazać, że konieczna będzie wymiana spalonych żarówek.
Płyny - sprawdzamy ilość płynu w spryskiwaczach. Jego brak może bardzo utrudnić drogę, a przede wszystkim wpłynąć na bezpieczeństwo jazdy. Napełnijmy więc pojemniki, a zapas płynu schowajmy na wszelki wypadek w bagażniku. Ważne jest, aby skontrolować także poziom płynu w chłodnicy i zerknąć na zbiornik płynu hamulcowego - na każdym jest podziałka wskazująca, jaki powinien być stan.
Wycieraczki - nawet pełny zbiornik z płynem nie pomoże, jeśli wycieraczki (gumki) będą w złym stanie. Sprawdźmy kondycję ogumienia wycieraczek - czy przypadkiem nie ma na nich uszkodzeń, które mogą spowodować niedokładne zbieranie wody. Wtedy jeszcze przed wyjazdem konieczne będzie zamontowanie nowych.
Opony - ciśnienie w oponach powinniśmy sprawdzić z dwóch względów: bezpieczeństwa i oszczędności, bo zbyt niskie spowoduje większe spalanie paliwa i szybsze zużycie ogumienia.
Oświetlenie i sygnał dźwiękowy - sprawdźmy, czy działają wszystkie światła zewnętrzne i czy nasz klakson jest sprawny. Może się okazać, że konieczna będzie wymiana spalonych żarówek.
Warto też
mieć komplet podstawowych żarówek na zapas, aby nie otrzymać na drodze mandatu.
Olej - koniecznie trzeba sprawdzić
poziom oleju. Należy tę czynność wykonać przy zimnym silniku. Warto też zajrzeć
pod samochód i sprawdzić, czy nie ma wycieków, czyli tłustych plam.
Na koniec upewnijmy się, czy mamy: zapasowe koło w dobrym stanie, trójkąt ostrzegawczy, żarówki na ewentualną wymianę, gaśnicę i apteczkę. Apteczka doraźnej pomocy pomijając taksówki czy autobusy nie jest obowiązkowa, a tylko zalecana posiadającym pojazd zarejestrowany w naszym państwie. Kierując się zdrowym rozsądkiem i wyobraźnią każdy z Nas powinien ją jednak posiadać w swoim aucie. Zastanowić się i rozważyć również można, zabranie ze sobą w związku z niedużymi kosztami czy też wymiarami poprawiającą z pewnością na drodze własne bezpieczeństwo, a także innych uczestników drogi w sytuacjach awaryjnych kamizelkę odblaskową.
Na koniec upewnijmy się, czy mamy: zapasowe koło w dobrym stanie, trójkąt ostrzegawczy, żarówki na ewentualną wymianę, gaśnicę i apteczkę. Apteczka doraźnej pomocy pomijając taksówki czy autobusy nie jest obowiązkowa, a tylko zalecana posiadającym pojazd zarejestrowany w naszym państwie. Kierując się zdrowym rozsądkiem i wyobraźnią każdy z Nas powinien ją jednak posiadać w swoim aucie. Zastanowić się i rozważyć również można, zabranie ze sobą w związku z niedużymi kosztami czy też wymiarami poprawiającą z pewnością na drodze własne bezpieczeństwo, a także innych uczestników drogi w sytuacjach awaryjnych kamizelkę odblaskową.
Sprawny autokar
Wyjazdy na
kolonie są u nas nadal bardzo popularnym rodzajem wypoczynku dzieci i
młodzieży. Stało się już dobrym zwyczajem kontrolowanie przez Policję autokarów
przewożących dzieci. Jeśli nauczyciel lub rodzic będzie miał jakiekolwiek
podejrzenia, dotyczące niesprawności autokaru przewożącego dzieci na wycieczkę
czy kolonie, bądź też zachowanie kierowcy będzie wskazywało, że może on
znajdować się w stanie nietrzeźwym, nie powinien absolutnie zgadzać się na
wyjazd dzieci. Należy wówczas wezwać policję, najlepiej ruchu drogowego. Tu nie
może być żadnego, najmniejszego nawet pobłażania ze strony rodziców i osób
organizujących wyjazd dzieci. Dlatego organizator wypoczynku lub rodzice, mogą
poprosić o kontrolę w każdej jednostce Policji, najlepiej z wyprzedzeniem co
najmniej 1-2 dniowym (może być telefonicznie).
Pamiętajmy o
jednym ważnym obowiązku, o którym niewiele podróżujących wie – pasażerowie
autobusu muszą zapiąć pasy (jeśli pojazd jest w nie wyposażony). Najczęściej
jest tak, że kierowca, czy pilot wycieczki nie zwracają na to uwagi.
asp. Tomasz Słuszniak
Wydział Ruchu Drogowego
Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu